این موضوع که برخی میکروب‌ها باعث ایجاد بیماری‌های مختلف می‌شوند، واقعیت دارد. اما متاسفانه به دلیل آن که تعداد کمی از این ارگانیسم‌ها بیماری‌زا هستند، نسبت فوق به همه آنها داده شده است.
این در حالی است که تنها تعداد کمی از میکروب‌ها چنین اثرات ناخوشایندی را اعمال می‌کنند و بخش بزرگی از آنها با عملکرد موثر خود در اعمال حیاتی انسان نقش دارند. در اینجا با برخی از میکروب‌ها و عملکرد مفید آنها آشنا می‌شوید:
لاکتو باسیلوس سانفرانسیسکو با تولید مقادیر زیاد اسید لاکتیک به خمیر ترش طعم تند خاص می‌دهد.
باسیلوس تورنجینسیس (bt) باکتری شایع خاک است که به عنوان یک آفت‌کش طبیعی در باغ‌ها و مزارع عمل می‌کند.
سویه‌ای از پروپیونی باکتریوم حباب‌های گاز دی‌ اکسید کربن را که در پنیر عمل آمده دیده می‌شود، ایجاد می‌کند و این ظاهر متخلخل را به پنیر می‌دهد.
کی از شناخته شده‌ ترین میکروب‌ها قارچ ساکارومسیس سرویزیه است که تحت عنوان مخمر نان نامیده می‌شود و در پخت نان نقش اساسی دارد.
باکتری به نام استوباکتر قند گلوکز را تغییر داده محصول جانبی به نام ویتامین C تولید می‌کند.
در حال حاضر از باکتری‌ها به عنوان ابزاری جهت پاکسازی لکه‌های نفتی استفاده می‌شود.
این باکتری‌های دریایی از لکه‌های نفتی تغذیه کرده و آن را به دی اکسید کربن و دیگر محصولات جانبی بی‌ خطر تبدیل می‌کنند.
فوائد میکروب‌ها و نقش گسترده آنها در حیات بر روی کره زمین به حدی است که در این شرح کوتاه نمی‌گنجد و در حقیقت شامل اطلاعات وسیعی است که در حوزه علمی به نام میکروب‌ شناسی گنجانیده شده و با رشد روزافزون تکنولوژی و افزایش دانسته‌ها بر گستردگی آن افزوده می‌شود.
شاید بتوان گفت میکروب‌ها جمعیتی متشکل از دوستان منحصر به فرد انسان و دشمنان مهلک او محسوب می‌شوند.
علاوه بر این که گروهی از آنها دوست و گروهی دیگر دشمن ما هستند، برخی انواع، در هر دو نقش ظاهر می‌شوند و گاهی دوست و گاهی دشمن‌اند.
برای مثال باکتری اشریشیا کلی ساکن در روده انسان به هضم غذا کمک می‌کند و بدون وجود آن عملکرد دستگاه گوارش مختل می‌شود. در حالی که همین میکروب با ورود به آب آشامیدنی یا مواد غذایی سبب مسمومیت می‌شود.
همچنین در ایجاد عفونت‌هایی مانند عفونت دستگاه ادراری نقش دارد، لذا این موجودات غیر قابل رویت با وجود کوچکترین ابعاد ممکن، در مهم‌ترین فرآیندهای حیاتی دخالت دارند.

جام‌جم آنلاین

محققان دانشگاه آکسفورد دریافته اند، برخی باکتری ها نظیر “پنوموکوک” با تغییر شکل ظاهری باعث فریب سیستم ایمنی و فرار از واکسن می شوند.
عملکرد واکسن تعلیم دادن سیستم ایمنی برای حمله عفونت های منحصر به فرد در بدن است، به طور مثال عملکرد واکسن کزاز، ساختن آنتی بادی در بدن برای هدف قرار دان سم است.
به گفته دکتر روری باودن، یکی از محققان دانشگاه آکسفورد، بسیاری از واکسن ها عملکرد درستی دارند، چرا که باکتری یا ویروس تغییر شکل نیافته را هدف قرار می دهند، اما تغییر شکل ظاهری باکتری پنوموکوک (pneumococcus) باعث کاهش اثربخشی واکسن در طولانی مدت می شود.
عفونت با باکتری پنوموکوک باعث بروز مننژیت و ذات الریه می شود و سالانه ۸۰۰ هزار کودک زیر پنج سال در اثر عفونت‌های پنوموکوکی جان خود را از دست می دهند.
باکتری پنوموکوک دارای ۹۰ گونه متفاوت است که این تنوع، کار شناسایی آنها را برای سیستم ایمنی دشوار می کند و باید برای هر کدام واکسن جداگانه‌ای استفاده شود. در سال ۲۰۰۰ میلادی در آمریکا طرح واکسیناسیون بر ضد هفت نوع شایع این باکتری آغاز شد، که باعث کاهش ۷۶ درصدی موارد ابتلا به مننژیت و ذات الریه شد.
در بررسی های اخیر محققان دریافتند، برخی باکتری های پنوموکوک با تغییر پوشش بیرونی خود، سیستم ایمنی را فریب داده و از واکسن فرار می کنند و برای این کار از بخش هایی از DNA باکتری‌های مرده استفاده می کنند. در بررسی ژن های باکتری محققان توانستند پنج مورد تغییر پوشش بیرونی باکتری پنوموکوک را شناسایی کنند. یک نژاد از این باکتری موسوم به P1 طی چند سال اخیر با همین روش به یکی از انواع شایع در آمریکا تبدیل شده است. دور جدید واکسیناسیون در آمریکا با در نظر گرفتن رویه جدید تغییر شکل باکتری پنوموکوک، ۱۳ گونه باکتری را هدف قرار داده است. محققان پیش بینی می کنند، بدن بتواند خود را با این راهبرد تطبیق داده و با انواع مختلف باکتری مقابله کند.
به گفته پروفسور “دریک کراک” از دانشگاه آکسفورد، راهبرد اتخاذ شده برای انجام واکسیناسیون انواع شایع باکتری پنوموکوک تا حدود زیادی در مهار آن موثر بوده است، اما این شیوه در دراز مدت جوابگو نخواهد بود و باکتری با تغییر شکل ظاهری سیستم ایمنی را فریب می دهد و باید راهبرد موثرتری در نظر گرفت.
نتایج این تحقیق در مجله Nature Genetics‌ منتشر شده است.

ویروس تبخال به نام Herpes Simplex (هرپس سیمپلکس) ویروس بسیار شایعی است که پوست، دستگاه عصبی و چشم را درگیر می‌کند. دوره یک تبخال بین ۷ تا ۱۰ روز است.

انواع ویروس‌های هرپس
ویروس هرپس نوع ۱: باعث ایجاد تبخال لب و صورت می‌شود و می‌تواند چشم را درگیر کند.
ویروس هرپس نوع ۲: از طریق جنسی منتقل می‌شود و به ندرت مشکلات چشمی ایجاد می‌کند.
در هر صورت، هر دو نوع ویروس می‌توانند در دهان و آلت تناسلی تبخال ایجاد کنند.

تقریبا تمام افراد در دوران کودکی در معرض ویروس نوع یک قرار می‌گیرند. عفونت اولیه خفیف بوده و معمولا ایجاد گلو درد و یا زخم در دهان کرده و خود به خود بهبود می‌یابد.
تبخال ها معمولاً روی لب پدید می‌آیند. به ندرت روی سوراخ بینی، چانه یا انگشتان هم دیده می‌شوند. گاهی داخل دهان، البته روی لثه یا سقف دهان هم به وجود می‌آیند.

ادامه مطلب »

گروهی از دانشمندان آمریکایی با شناسایی باکتری‌هایی در تونل‌های گدازه‌های آتشفشانی که شرایطی مشابه مریخ دارند، بار دیگر فرضیه امکان حیات میکروبی در سیاره سرخ را مطرح کردند.
محققان کالج زمین، اقیانوس و علوم جوی دانشگاه ایالتی اورگان، در تحقیق جدیدی میکروارگانیسم‌هایی را در تونل‌های گدازه‌های رشته کوه‌های کاسکید در اورگان شناسایی کردند. در این منطقه، فقدان اکسیژن و دمای پایین، شرایط زیستی سختی را به وجود آورده است که این باکتری‌ها را وادار کرده از آهن حاضر در کانی زبرجد به عنوان یک منبع انرژی استفاده کنند.
به دلیل اینکه این شرایط سخت و همچنین کانی زبرجد در سیاره سرخ نیز وجود دارد، دانشمندان فرضیه امکان وجود اشکال آلی از حیات فرازمینی را در مناطق مشابه بر روی مریخ مطرح کردند.
در شرایط آزمایشگاهی، در دمای محیط و با سطوح اکسیژن طبیعی، این باکتری‌ها قند مصرف می‌کنند، اما زمانی که تمام مواد آلی موجود در محیط را مصرف می‌کنند و دما و سطوح اکسیژن کاهش می‌یابد، این میکروب‌ها شروع به مصرف آهن درون زبرجد می‌کنند. زبرجد یک ماده سیلیکات رایج است که در سنگ‌های آتشفشانی زمین و مریخ یافت می‌شود.
میکرو ارگانیسم‌هایی که به ویژه در یک تونل گدازه در گودال “نیوبری” در ارتفاع هزار و ۷۰۰ متری و در اطراف یخ‌ها بر روی سنگ‌هایی در حدود ۳۰ متری عمق تونل جمع آوری شدند، در یک محیط محتوی مقادیر بسیار پایین اکسیژن و دمای نزدیک به صفر درجه سانتی گراد زندگی می‌کنند.
این شرایط می‌تواند بسیار مشابه به شرایط حاضر در سیاره مریخ باشد. این محققان با هدف تائید این فرضیه، نمونه‌های یک شهاب سنگ را که منشا مریخی دارد بررسی و در این شهاب سنگ ردهایی را پیدا کردند که می‌توانند مصرف ماده توسط میکرو ارگانیسم‌ها را نشان دهد. هرچند هیچ ماده آلی در این نمونه شهاب سنگ مریخی پیدا نکردند. این آثار همگی شبیه به آنهایی بودند که در گودال “نیوبری” مشاهده شدند.
هر چند این تحقیق دقیقا مشخص نکرده است که چه چیزی بر روی مریخ کشف می‌شود، اما می‌تواند نشان دهد که باکتری‌ها قادرند در شرایط مشابه شرایط مریخ زندگی کنند.

گروهی از ویروس شناسان هلندی با ایجاد تنها پنج جهش ژنتیکی، گونه‌ای از ویروس آنفلوآنزای پرندگان را به دست آوردند که بسیار خطرناک است.
تیمی از دانشمندان به سرپرستی “ران فوشیه” از مرکز پزشکی “اراسموس رتردام” در هلند به منظور درک بهتر ویروس آنفلوآنزای پرندگان، با ایجاد پنج جهش ژنتیکی گونه ای از ویروس H5N1 را در آزمایشگاه به دست آوردند که به سرعت در میان موش خرماها منتقل شد.
درحال حاضر آنفلوآنزای ویروس H5N1 به راحتی از انسان به انسان منتقل نمی شود و در جریان اپیدمی دهه ۹۰ تنها ۵۷۰ مورد تائید شده مبتلا به این آنفلوآنزا در ۱۵ کشور ثبت شدند که از این تعداد ۳۳۵ مورد جان باختند.
درحالی که به گفته محققان هلندی اگر این پنج جهش ایجاد شود، بر پایه یک فرضیه بسیار خطرناک، نسخه جدید ویروس آنفلوآنزای پرندگان قادر خواهد بود نیمی از جمعیت جهان را نابود کند.
این محققان با آزمایش نسل دهم نسخه جهش یافته ویروس H5N1 بر روی موش خرماها نشان دادند که ۵۰ درصد از مدل های آزمایشگاهی که در تماس با این ویروس قرار گرفتند به آن آلوده شدند.
از آنجا که سیستم ایمنی موش خرما به طرز قابل توجهی شبیه به سیستم ایمنی انسان است، بنابراین تاثیری که این نمونه جهش یافته ویروس آنفلوآنزای پرندگان بر روی این مدل های آزمایشگاهی گذاشته است، می‌تواند جمعیت‌های انسانی را هم تهدید کند.
این خبر در شرایطی منتشر شد که، بسیاری از دانشمندان خواهان آن شده اند که دانشمندان هلندی جزئیات دقیق تحقیقات خود، از جمله چگونگی ایجاد این ویروس اصلاح ژنتیکی شده را به دلیل جلوگیری از ایجاد ترس در میان مردم فاش نکنند.

منبع

  طبقه‌ بندی ویروس‌
گروه: گروه ۲ (ssDNA)
تیره: Parvoviridae
سرده: Erythrovirus
گونه: Parvovirus B19

میکروگراف الکترونیک پارواویروس در خون

پارواویروس B19 ویروسی است که فقط انسان‌ها به آن گرفتار می‌شوند. نیمی از بزرگسالان در دوران کودکی به این عفونت دچار شده‌اند. این ویروس از طریق ترشحات عفونی دستگاه تنفس مانند سرفه و از مادر به جنین سرایت می‌کند. ویروس میان ۴ تا ۲۰ روز از شروع عفونت تا نمایان شدن نشانه‌های بیماری مانند کهیر و دیگر نشانه‌ها در بدن می‌ماند. پیش از آشکار شدن کهیر (rash)، بیماری افراد واگیر دارد. برای کاهش سرایت پارواویروس شستن پی‌ در‌ پی دست‌ها پیشنهاد می‌شود. در بیماران هموفیلی که محصولات خونی دریافت می کنند، احتمال انتقال عفونت ویروس زیاد است.

ادامه مطلب »

سالمونلا از طریق دهان، وارد روده انسان، حیوانات و پرندگان می شود و سبب مسمومیت های غذایی، سپتی سمی و تب روده ای (حصبه یا تیفوئید) می گردد.

این باکتری باسیل، گرم منفی، بدون اسپور، فاقد کپسول، متحرک و دارای فلاژل پری تریش است. در این جنس، فقط سالمونلا گالیناروم و پولوروم بدون حرکت می باشند. سالمونلا ها هوازی و بی هوازی اختیاری هستند.

تشخیص آزمایشگاهی
بررسی میکروسکوپی مستقیم
در عفونت گاسترو آنتریت سالمونلائی، در صورتی که اسمیر مستقیم مدفوع بررسی شود، گلبول های سفید در مدفوع اسهالی دیده می شود.

کشت
برای تشخیص تب تیفوئیدی قبل از تجویز آنتی بیوتیک، از بیمار نمونه جهت انجام کشت باید گرفته شود.

ادامه مطلب »

حفره دهان فضایی است غیر منظم و تا حدودی بیضی شکل که اولین توقفگاه مواد غذایی در بدن به شمار می‌رود. پس از جویدن غذا مقداری از آن در دهان و بین دندان‌ها و حد فاصل میان دندان‌ها و لثه قرار می‌گیرد. از آنجا که این مواد غذایی مورد استفاده فلور نرمال (فلور دهان شامل گروه متنوعی از ارگانیسم‌ها بوده و در بر گیرنده باکتری‌ ها، قارچ‌ ها، میکوپلاسما ها، تک یاخته‌ ها و احتمالا فلور ویروسی می‌باشد) دهان قرار می‌گیرد، باعث رشد میکرو ارگانیسم‌های دهان و تشکیل بیو فیلم های باکتریایی بر روی سطح و ریشه دندان ها می‌شود و در نهایت پوسیدگی دندان‌ها، بیماری های مرتبط با دهان را ایجاد می‌نماید.
با توجه به اینکه زیستگاه خاصی که میکرو ارگانیسم‌ها مرتبط با آن فعالیت کرده و زنده می‌ مانند را اکوسیستم می گویند، فعالیت هر میکرو ارگانیسم در زیستگاه خاص، مربوط به نقشی است که آن در بین اجتماع میکرو ارگانیسم‌ها دارا می‌باشد. این نقش توسط خواص بیولوژی هر توده یا جمعیت مشخص می‌گردد. دهان به عنوان یک اکوسیستم با چندین زیستگاه می‌باشد. به طوری که هر یک مناسب رشد و فعالیت تعدادی میکرو ارگانیسم است. زیستگاه‌ های دهان را می‌توان مخاط، لب‌ ها، گونه‌ ها، زبان، سطوح دندان‌ها، لثه، بزاق، ناحیه لوزه‌ ها و سطح دندان‌های مصنوعی نام برد.
خواص زیستگاه‌ های دهان هرگز به صورت طولانی پایدار نبوده و همواره دستخوش تغییرات وسیعی می‌شود. با کشیدن دندان، گذاشتن دندان مصنوعی، جرم گیری و پر کردن دندان، اکوسیستم دهان تغییر می‌کند. تغییرات موقت اکوسیستم دهان بر حسب نوع غذای مصرفی و آنتی بیوتیک‌ها نیز ممکن است اتفاق بیفتد. دندان‌ها و بزاق، دهان را از دیگر زیستگاه‌ های موجود در بدن انسان و سایر موجودات متمایز می‌سازد. قبل از رویش دندان‌های شیری و دوره‌ های دندان‌های شیری و دندان‌های دائمی، هر یک شرایط اکولوژی خاصی را در دهان بوجود می آورند.
هر یک از دندان‌ها برای سکونت توده خاصی از میکروب‌ها مناسب بوده، این حالت به ماهیت فیزیکی سطح و خطوط دندان‌ها بستگی دارد. نواحی بین دندان‌ها و شقاق لثه‌ای به علت ابقای مواد غذایی باعث رشد و تکثیر میکروب‌ها شده و اغلب پوسیدگی دندان در این نواحی پدید می‌آید.

فاکتورهای میکروبی زیستگاه دهان
میکروب‌ها در محیط دهان می‌توانند چه در تحریک و چه در مهار باکتری‌های مجاور با هم اثر متقابل داشته باشند. مکانیسم‌های دخیل در این مورد عبارتند از:
۱- رقابت برای گیرنده ها جهت اتصال به وسیله اشغال زودتر نواحی کلونیزه شدن و جلوگیری از اتصال آنهایی که دیرتر می‌ رسند.
۲- ساخت توکسین‌ها مثل باکتریوسین که سلول‌های همان گونه یا دیگر گونه‌های باکتری‌ها را می‌کشند. مثل استرپتوکوک سالیواریوس که مهار کننده‌ای (enosin) می‌ سازد که استرپتوکوک پایوژنز را مهار می‌کند.
۳- تولید محصولات نهایی متابولیکی مانند اسیدهای کربوکسیلیک کوتاه زنجیره که pH را کاهش می دهند و همچنین مانند عوامل آنتاگونیست مضر عمل می‌کنند.
۴- استفاده از محصولات نهایی متابولیکی دیگر باکتری‌ها برای اهداف تغذیه‌ای. مثلا رده ویلونلا از اسیدهایی که استرپتوکوک موتانس می‌سازد، استفاده می‌کند.
۵- تجمع با گونه‌ های مشابه و یا گونه‌ های مختلف باکتری‌ها

فلور نرمال دهان
دهان نوزاد در بدو تولد استریل است، به جز شاید تعداد کمی از ارگانیسم‌هایی که از کانال زایمان مادر گرفته می‌شود. کمتر از چند ساعت بعد ارگانیسم‌ها از دهان مادر و یا پرستار و محیط به دهان راه می‌یابند. معمولا استرپتوکوک‌ها گونه‌ های پیش‌قدم هستند. فعالیت متابولیکی اجتماع پیش‌قدم محیط دهان را برای تسهیل در تشکیل سایر جمعیت ها تغییر بدهند. هنگامی‌ که ترکیبات این اکوسیستم پیچیده شامل تعداد متغیری از جنس‌ها و گونه‌ های مختلف رشد کرده و به یک تعادلی می رسند، گفته می‌شود که یک اجتماع به اوج رسیده (cilmax community) بوجود می‌آید که این یک سیستم بسیار دینامیک است.

کشت مدفوع برای ایزوله کردن باکتری هایی مورد استفاده قرار می گیرد که اکثریت آنها باعث ایجاد بیماری های GI (گاسترو انتریت) می شوند. عمده باکتری های ایزوله شده در کشت ها، Ecoli پاتوژن، سالمونلا و شیگلا است. بعد از کشت و ایزوله کردن Ecoli پاتوژن و سالمونلا برای تعیین نوع سوش از آنتی سرم هایی استفاده می کنیم که به صورت تجاری در دسترس هستند. ویژگی های نمونه در کشت مدفوع بسیار مهم است. نمونه باید قبل از ۲ ساعت گرفته شده باشند و در صورتی که تاخیر بیشتر از ۲ ساعت باشد، باید نمونه را در محیط انتقال دهنده مناسب قرار داد. محیط هایی که اکثرا برای انتقال استفاده می کنند، کری بیلیر یا استوارت است. نمونه هایی که به آزمایشگاه فرستاده می شود دو نوع بودند: یا به صورت سواب رکتال بودند که در محیط انتقال دهنده قرار داده شده بودند و با نمونه های تازه مدفوع بودند که در ظرف مخصوص و مناسب جمع آوری شده بودند.

نحوه کشت
قبل از هر چیزی نمونه دریافتی (سواب رکتال – مدفوع تازه) را بررسی می کنیم که اگر شرایط لازم برای کشت را داشته باشد، کشت انجام گیرد. همیشه نمونه مدفوع به نمونه سواب برتری دارد و اگر نمونه دریافتی تازه، دارای چرک، موکوس، خون و .. باشد سعی می کنیم که برای کشت از این مناطق نمونه برداریم. برای کشت از محیط های مختلف و گوناگون استفاده می شود. با مخلوط کردن محیط های افتراقی با محیط های تقویت کننده می توان صحت آزمایشات خود را افزایش دهیم. در حالت روتین، شامل محیط SS (سالمونلا – شیگلا) و محیط سلنیت F (محیط تقویت کننده) است. سلنیت به صورت آبگوشت است، اما محیط سالمونلا – شیگلا، به صورت آگار صورتی کم رنگ جامد است.

برای آغاز کشت، مقداری از نمونه را برداشته و به صورت زیر عمل می کنیم:

ادامه مطلب »

هیچ‌ کس دوست ندارد روی پوست بدنش سر و کله قارچ پیدا شود، حتی اگر این قارچ‌ها لای انگشتان پا باشند. تابستان، فصل پوشیدن صندل است و همچنان که هوای بیشتر شهرهای نیمکره شمالی در اوج گرما و رطوبت خود است، قارچ‌ها بهترین روزهای زندگی خود را سپری می‌کنند. چون آنها برای رشد و زندگی به دو چیز نیاز دارند: گرما و رطوبت که تابستان هر دو را به آنها هدیه می‌دهد. به همین دلیل است که اگر در این فصل چندان مراقب بهداشت پاهایتان نباشید، ناغافل وقتی لای انگشتان پا و یا گوشه‌ های ناخن پایتان را نگاه می‌کنید، می‌بینید که قارچ‌ها در آنجا خانه کرده‌اند.
قارچ‌ها موجوداتی فوق‌ العاده فرصت‌ طلب هستند و در فصل تابستان در تمام مکان‌ها به خصوص در مکان‌های گرم و مرطوب مانند کف سالن‌های ورزشی، رخت‌ کن، داخل کفش و جوراب و حتی در کف آشپزخانه پیدا می‌شوند. آنها از گرما و رطوبت هوا به نفع خود استفاده می‌کنند تا رشد کنند. کف وان حمام، زیر دوش حمام و کنار ساحل و استخر مکان‌های دیگری است که می‌تواند پر از قارچ باشد و شما با پیاده‌ روی پابرهنه روی این سطوح به آسانی دچارشان خواهید شد. قارچ‌ها از این سطوح به پای شما منتقل می‌شوند و شما را دچار قارچ‌ میان انگشتان پا یا اطراف ناخن‌های پا می‌کنند.

نشانه‌های قارچ پا
محققان “مایوکلینیک” نشانه‌ های مشخصی را برای کسانی که تصور می‌کنند دچار قارچ‌های پوستی شده‌ اند، معرفی کرده‌ اند. ببینید شما این نشانه‌ ها را در میان انگشتان پا و یا اطراف ناخن‌ هایتان پیدا می‌کنید؟ اگر جواب شما مثبت است، هر چه زودتر به یک متخصص بیماری‌های پوستی مراجعه کنید:
- ناخن‌های پایتان کلفت شده باشند.
- ناخن‌های پایتان ترد و شکننده شده باشند.
- ناخن‌های پایتان تغییر رنگ داده باشند.
- پوست لای انگشتان پایتان خراش بیفتد و خراش داشته باشد.
- پوست لای انگشتان پای شما خیلی گرم باشد.
- پاهایتان بوی نامطبوعی بدهند.
ادامه مطلب »