ظاهر سالم نوزاد نشانه سلامت کامل او نیست. بیماری‌های پی.کی.یو، کم کاری مادرزادی تیروئید و فاویسم از جمله بیماری‌هایی است که در نخستین روزهای تولد به آسانی تشخیص داده می‌شوند. با تشخیص و درمان به موقع این بیماری‌ها می‌توان از عقب ماندگی ذهنی و آسیب جدی کودک، بستری شدن در بیمارستان، صرف هزینه زیاد و سایر مشکلات احتمالی پیشگیری کنید.
فنیل کتونوری (پی.کی.یو) نوعی بیماری ارثی مادرزادی است که اغلب دستگاه عصبی را درگیر می‌کند. وضعیت بدنی نوزاد مبتلا به پی.کی.یو در هنگام تولد عادی یا بدون علامت است و به تدریج در کودک مبتلا به پی.کی.یو علائم اختلال‌های عصبی و عقب ماندگی ذهنی مشاهده می‌شود.
ظاهر سالم نوزاد نشانه سلامت کامل او نیست. هرچه ابتلا به پی.کی.یو دیرتر تشخیص داده شود، عقب ماندگی ذهنی شدیدتر خواهد شد. با تشخیص به موقع ابتلا به پی.کی.یو و آغاز مصرف شیر و غذای مخصوص زیر نظر متخصص و کارشناس تغذیه، می‌توان از افزایش عوارض بیماری پیشگیری کرد. بهره هوشی کودک مبتلا به پی.کی.یو پس از درمان طبیعی خواهد بود.

کم کاری مادرزادی تیروئید
کم کاری مادرزادی تیروئید (هیپوتیروئیسم)، بیماری ارثی و مادرزادی است که مهم‌ترین علت عقب ماندگی ذهنی در نوزادان است. وضعیت بدنی نوزاد مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید ممکن است هنگام تولد عادی یا بدون علامت (کودک با ظاهری سالم) باشد.
بر اساس اعلام مرکز مدیریت بیماری‌های غیر واگیر وزارت بهداشت، کاهش دمای بدن، عدم تمایل به خوردن شیر و بزرگی زبان، کبودی دست و پا، خشکی پوست و زردی بیش از سه روز می‌تواند از علایم کم کاری مادرزادی تیروئید باشد. با وجود ظاهر سالم یا نبود علائم بیماری، همچنان احتمال بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید وجود دارد.

ادامه مطلب »

فنیل کتونوری (PKU): یک اختلال ژنتیکی است که در اثر نقص در یک آنزیم کبدی (PAH) به وجود می آید. اگر به موقع درمان نشود، می تواند باعث عقب ماندگی ذهنی، آسیب مغزی و تشنج شود.
فیبروز سیستیک (CF): بیماری شایعی است که بر کل بدن اثر گذاشته و باعث از کار افتادگی می شود. نام این بیماری به جای زخم و تشکیل کیست داخل لوزالمعده اشاره دارد. مشکلات تنفسی از جدی ترین تظاهرات بیماری است که از علائم آن عفونت های ریوی است که با آنتی بیوتیک درمان نمی شود. عفونت های سینوسی، رشد ضعیف، اسهال و یبوست متناوب و نا باروری از اثرات این بیماری در سایر نقاط بدن است.
تالاسمی: نوعی بیماری خونی است که در آن تشکیل هموگلوبین غیر طبیعی (پروتئین مسئول حمل اکسیژن) باعث بروز مشکلات جدی می شود.
تب مدیترانه ای خانوادگی (FMF): یک اختلال التهابی ارثی است که شامل حملات شکمی با نشانه های التهاب دیواره شکم و درد حاد شکمی مثل آپاندیست، درد مفاصل پا، حملات قفسه سینه ناشی از التهاب ریه و قلب، التهاب بیضه، درد عضلانی و التهاب پوست پاها می باشد. تب بدون علامت شایع ترین این حملات می باشد. نود درصد بیماران اولین حمله خود را قبل از ۱۸ سالگی تجربه می کنند.
هایپر پلازی مادرزادی آدرنال (CAH): در نتیجه تولید بیش از حد هورمون های غده فوق کلیوی قبل و بعد تولد ایجاد می شود که می تواند باعث ابهام جنسیت کودک در هر دو جنس شود، یعنی به صفات اولیه و ثانویه جنسی لطمه بزند. دستگاه تناسلی مبهم در نوزادان دختر، ابهام جنسیت در کودکی در هر دو جنس و نا باروری در زنان از تظاهرات این بیماری است. فشار خون بالا و دفع زیاد نمک از نشانه های این بیماری است. در صورت شدت بیماری، استفراغ و کم آبی مرگبار در طی چند هفته اول زندگی بروز می کند.

ادامه مطلب »

در هر جانداری، ژن هایی برای تولید صفات نری و نیز ژن هایی برای تولید صفات مادگی وجود دارد. معمولا این ژن ها، ژنهای جنسی تخصص یافته ای نیستند، بلکه ژن هایی هستند که اثر گذاشتن بر رشد جنسی، اتفاقا جزء فعالیت های آنهاست. در بعضی از جانداران، از جمله آدمی، جنسیت شدیدا تحت تاثیر ژن هایی قرار دارد که محلشان روی یک جفت کروموزوم های جنسی است و از نظر اندازه و ریخت با کروموزم های غیر جنسی یا آتوزوم ها، متفاوت هستند.

تقسیم بندی موجودات زنده از لحاظ تولید مثلی
- یک پایه (Monoecious): که در آن موجود زنده دو نوع گامت، یعنی اسپرم و تخمک، تولید می کند.
- دو پایه (dioecious): که در آن موجودات فقط اسپرم یا تخمک را بوجود می آورند.

در موجودات دو پایه، تفاوت اولیه بین جنسیت در ارتباط با نوع گامت و ارگان های جنسی که بوجود می آید، می باشد. کروموزوم های جنسی دو نوع x و y هستند و یک کروموزوم جنسی ممکن است مرکب از یک x و یک y یا دو x باشد. مثلا در پستانداران و در مگس سرکه همه سلول های حیوان نر بالغ شامل کروموزوم های xy هستند و هر یک از سلول های ماده بالغ دارای xx است. در این جانوران صفت ماده بودن را ژن های کرموزوم x کنترل می کنند، اما نر بودن در مگس سرکه بوسیله آتوزوم ها تعیین می شود و در پستانداران تا اندازه ای تحت تاثیر کروموزوم y است.

تاریخچه پیدایش کروموزوم x
زیست شناس آلمانی به نام هان کینگ (Henking) در سال ۱۸۹۱، متوجه شد که نیمی از اسپرم های بعضی از حشرات دارای یک ساختمان هسته ای اضافی است و آن را جسم x نامید. اهمیت این جسم به زودی روشن نگردید، ولی در سال ۱۹۰۲، دانشمند آمریکایی به نام ماک کلانگ (Mcclung) ادعا کرد که سلول های سوماتیک ملخ ماده دارای ۲۴ کروموزوم، ولی ملخ نر دارای ۲۳ کروموزوم است. سه سال بعد از آن ویلسون (Wilson) و همکارانش توانستند تخمک زایی و اسپرم زایی را دقیقا بررسی کنند. آنها متوجه شدند که جسم x یک کروموزوم است و لذا آن را کروموزوم x نامیدند.

کروموزوم های جنسی در موجودات دیپلوئید
- سیستم XX XO: در بسیاری از حشرات، تفاوت کروموزومی بین جنس ها وجود دارد. یعنی ماده ها را xx (دارای ۲ کروموزوم x) و نرها را xo (دارای یک کروموزوم x) نامیدند. در اثر تقسیم جنسی (میوز)، تمام تخمکهای این گونه ها دارای کروموزوم x و فقط نصف اسپرم ها دارای کروموزوم x هستند. ملخ ها، بسیاری از راست بالان و نیم بالان دارای این سیستم جنسی هستند. در این حالت نرها را جنس هتروگامتیک و ماده ها را جنس هوموگامتیک می نامند.

ادامه مطلب »

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: بسیاری از افراد در طول روز غذاهایی مصرف می‌کنند که مناسب ژن‌هایشان نیست همچنین مصرف میوه و سبزی فراوان از DNA انسان محافظت می‌کند.
به گزارش قشم دیلی به نقل از فارس، بسیاری از افراد در طول روز غذاهایی مصرف می‌کنند که مناسب ژن‌هایشان نیست و باید دید که رژیم غذایی آنها چه رنگی است همچنین افراد باید غذاها را مناسب با ژن‌های بدنشان استفاده کنند.
رژیم متداول آمریکایی‌ها به رنگ قهوه‌ ای و حنایی است و رنگ حنایی نشان دهنده مصرف گوشت و نشاسته است که میوه‌ ها و سبزی‌ها در آن جایگاهی ندارند در حالی که تقریبا هر غذایی ارزش غذایی خاص خود را دارد و بسیاری از غذاها عملا فاقد مواد شیمیایی رنگی هستند. مواد شیمیایی رنگی محافظ ژن‌ها، ‌مقوی بینایی، محافظ قلب و کاهنده التهاب در بدن هستند.

روش انتخاب صحیح غذا موجب کاهش بروز بیماری‌ها می‌شود
مرتضی صفوی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان درباره اینکه رژیم غذایی افراد باید چه رنگی باشد، می‌گوید: روش انتخاب صحیح غذا موجب کاهش خطرات بیماری‌های قلبی، انواع‌سرطان‌ها، پیری زودرس، کاهش قوای بینایی و بهبود فعالیت‌های مغزی می‌شود.

رژیم غذایی افراد باید شامل هفت رنگ سلامتی باشد
به گفته وی رژیم غذایی افراد باید دارای ۷ رنگ سلامتی شامل رنگ قرمز، قرمز – ارغوانی، نارنجی، نارنجی – زرد، زرد – سبز، سبز و سفید – سبز باشد. رژیم غذایی قرمز رنگ شامل ‌گوجه فرنگی، سس ماکارونی، آب گوجه فرنگی، گریپ فورت صورتی و هندوانه است که منبع رنگدانه لیکوپن هستند که ماده غذایی ارزشمندی محسوب می‌شود.
صفوی ادامه می‌دهد: رژیم غدایی قرمز – ارغوانی شامل‌ انگور، آب انگور، فلفل قرمز، آلو، آلوچه، گیلاس، توت سیاه، بادنجان، لبو، مویز، سیب قرمز،‌ زغال اخته، شاه‌ توت و توت فرنگی است که این گروه حاوی آنتوسیانین‌ هاست که آنتی‌ اکسیدان‌های قوی بوده و اثرات سودمندی در بیماران‌ قلبی دارد که از بروز لخته خون پیشگیری می‌کند.
وی می‌افزاید: رژیم غذایی نارنجی شامل کدو حلوایی، ‌هویج، کدو، سیب‌ زمینی شیرین، انبه، زردآلو، گرمک و طالبی است که این گروه حاوی آلفا و بتاکاروتن‌ها هستند. همچنین رژیم غذایی نارنجی – زرد شامل پرتقال،‌‌ آب پرتقال، نارنگی،‌ گریپ‌ فروت، لیمو، لیموترش، آناناس و شلیل است که این گروه حاوی بتا کریپتو تانکسین‌ است که یک کارتنوئید فرعی است و در رژیم غذایی حدود ۶ میلی‌گرم می‌توان دریافت کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اضافه می‌کند: رژیم غذای زرد – سبز شامل‌ نخود سبز، لوبیا سبز، اسفناج، فلفل سبز، برگ کلم، خیار، خردل، کیوی و شلغم است که این گروه شامل لوتئین و زیگزانتین است که این کارتنوئیدها برای سلامت چشم بسیار مهم است و عدم کفایت آنها در ایجاد آب مروارید نقش مهمی بر عهده دارد.

ادامه مطلب »

آنزیم DNA پلیمراز آلفا (α): این آنزیم در همانند سازی DNA سلول های یوکاریوت نقش اصلی و مرکزی را دارد و عمل پلیمریزاسیون DNA به صورت قطعات اوکازاکی را به عهده دارد و در طویل شدن رشته تاخیر (lagging) نقش دارد.

این آنزیم فعالیت پرایمازی برای ساخت RNA آغازگر یا پرایمر را دارد و مشابه DNA پلیمراز lll پروکاریوت ها عمل می کند. همچنین نقش تصحیح بازهای اشتباه (proof reading) را نیز به عهده دارد. در شروع همانند سازی، رشته راهنما جهت تشکیل RNA آغازگر نقش دارد، ولی نمی تواند رشته راهنما را بسازد. مرکز آن در هسته، سرعت عمل آن متوسط، میزان خطای آن ۴-۱۰ است و خاصیت اگزو نوکلئازی ندارد. DNA پلیمراز α الیگومر با ۴ یا ۵ زیر واحد است. زیر واحدهای آن دارای وزن مولکولی ۱۸۰،  ۷۵، ۴۹، ۵۵، ۵۰ کیلو دالتون است. زیر واحدهایی که وزن مولکولی آنها بین ۵۰ و ۵۵ کیلو دالتون است، فعالیت پرایماز دارند. امروزه معتقدند DNA پلیمراز آلفا (α) در سنتز رشته رهبر و رشته پیرو همکاری می کند.

آنزیم DNA پلیمراز بتا (β): آنزیم هسته ای است که نقش ترمیم کننده بخش های آسیب دیده DNA را به عهده دارد و در اصلاح و تعمیر DNA عمل می کند. سرعت عمل این آنزیم پایین و میزان خطا ۴-۱۰ × ۵ است و خاصیت اگزو نوکلئازی ندارد. این آنزیم نسبت به افیدی کولین و بوتیل فنیل dGTP حساس است.

آنزیم DNA پلیمراز گاما (γ): در میتوکندری و احتمالا در کلرو پلاست است. به وسیله ژنوم هسته ای کد گذاری می شود و در سیتوپلاسم ساخته می شود. سپس وارد میتوکندری شده و عمل همانند سازی DNA میتوکندری یا mtDNA را به روش D-loop انجام می دهد.

آنزیم DNA پلیمراز دلتا (δ): این آنزیم رشته راهنما (leading) را می سازد. DNA پلیمراز δ فعالیت پرایماز ندارد و RNA آغازگر نمی سازد. میزان خطا این آنزیم ۵-۱۰ × ۲ است. سرعت عمل این آنزیم وابسته به PCNA است و خاصیت اگزو نوکلئازی`۳ به`۵ دارد. بین DNA پلیمراز δ و هلیکاز ارتباط وجود دارد. این آنزیم نسبت به افیدی کولین حساس و نسبت به بوتیل فنیل dGTP مقاوم است. چرخ (Rollingclanp) این آنزیم PCNA نام دارد که فعالیت ممتد آن را افزایش می دهد.

آنزیم DNA پلیمراز اپسیلون (ε): نقش ترمیم کننده بخش های آسیب دیده DNA را به عهده دارد. همچنین در همانند سازی و پلیمریزاسیون DNA هسته ای شرکت می نماید و خصوصیات آن مانند DNA پلیمراز δ است. در هنگام ترمیم می تواند جانشین آن شود. سرعت عمل این آنزیم بسیار زیاد است و وابسته به PCNA نیست. میزان خطای آن ۶-۱۰ × ۵ است و خاصیت اگزونو کلئازی`۳ به`۵ دارد. آنزیم ها با فعالیت`۳ به`۵ اگزو نوکلئازی اشتباهات خود را تصحیح می کنند.

رنگ آمیزی کروموزوم

اگر DNA را با روش های مختلف، مانند واکنش فولجن (‌Feulgen stain) رنگ آمیزی کرده و سپس با میکروسکوپ نوری مشاهده کنیم، برخی از نواحی DNA به صورت تیره و برخی دیگر به صورت روشن ظاهر می شود. اگر کروماتین های رنگ آمیزی شده را توسط میکروسکوپ الکترونی بررسی کنیم، مشاهده می شود که نواحی تیره از الیافت کروماتینی متمرکز که ۳۰۰ آنگستروم قطر دارد، تشکیل شده است. در صورتی که نواحی روشن از الیاف هایی با تمرکز کمتر درست شده است. به نواحی تیره هترو کروماتین (Hetero chromatin) و به نواحی روشن یوکروماتین (Euchromatin) می گویند.

هتروکروماتین ها در تمام چرخه سلول به صورت متمرکز باقی می مانند، در صورتی که یوکروماتین را نمی توان در حالت اینترفازی مشاهده کرد.

کاربرد  اصطلاح هتروکروماتین و یوکروماتین برای اولین بار

اصطلاح هتروکروماتین و یوکروماتین در سال ۱۹۲۸ به وسیله هیتز (Heitz) به کار برده شده است. هتروکروماتین یک ماده ژنتیکی ارثی است که متابولیسم کروموزوم بیوسنتز اسید نوکلئیک و متابولیسم انرژی را کنترل می کند. DNA هتروکروماتین از نظر ژنتیکی به ارث می رسد، ولی برای سنتز پروتئین به RNA رونویسی نمی شوند. کروموروم Y مگس سرکه یک هتروکروماتین بلند است که نسبتا از نظر ژنتیکی به ارث می رسد.

یوکروماتین (Euchromatin)

قسمت عمده کروموزوم را یوکروماتین تشکیل می دهد.

یوکروماتین غنی از DNA است و یک ماده فعال ژنتیکی می باشد. DNA یوکروماتین در مرحله اینترفاز mRNA را می سازد. کروماتین می تواند از یوکروماتین به هتروکروماتین و بالعکس تبدیل شود.

ادامه مطلب »

مگس سرکه یا دروزوفیلا ملانوگاستر، حشره ای با دگردیسی کامل است که دارای چهار مرحله اصلی در چرخه زندگی خود می باشد: جنین، لارو، شفیره و بلوغ.

در مرحله لاروی، ارگانیسم با انرژی بالایی به ذخیره مواد غذایی برای رشد سریع در اندازه و ویژگی های بدنی خود می پردازد. در این مدت، غدد بزاقی باید به اندازه کافی بزرگ بوده و تکامل و تکوین کامل یافته باشند تا بتوانند ذخایر کافی از آنزیم های بزاقی مسئول هضم مواد غذایی را دارا گردند. غدد بزاقی دروزوفیلا و برخی دیگر از حشرات، به جای افزایش تعداد سلول های خود برای رشد قادرند حجم و توده سلولی خود را افزایش دهند.

غدد بزاقی دارای ویژگی های زیر می باشند:
بصورت جفت در لارو مگس قرار دارند و از نظر اندازه و شکل به یکدیگر شباهت دارند.
زیر میکروسکوپ استرئو، ظاهری نیمه شفاف و تا حدودی براق دارند.
هر یک از این دو غده دارای یک توده چربی کدر در اطراف خود می باشند.

بعد از اینکه در اوایل دوره لاروی، تعداد اولیه سلول ها ی غدد بزاقی تشکیل شد، آنگاه تقسیم سلولی متوقف می گردد. همزمان با افزایش اندازه سلول ها، هسته های سلولی نیز رشد می کنند. در این زمان، کروموزوم ها بطور مکرر بدون تقسیم سلولی همانند سازی انجام می دهند و تعداد زیادی کروماتید های خواهری تولید می کنند که به یکدیگر به صورت سیناپس شده باقی می مانند. علاوه بر افزایش حجم هسته سلول ها و در نتیجه افزایش حجم توده سلولی، این سلول ها دارای توانایی متابولیکی بسیار بالایی هستند. زیرا نسخه های زیاد از هر ژن، سطح بیان ژنی را افزایش می دهد. اگرچه علت دقیق این مکانیسم غیر معمول مشخص نیست، اما به نظر می رسد که این فرآیند همانند سازی مکرر، یکی از موثرترین راه ها در تولید آنزیم های بزاقی مورد نیاز برای رشد و تکوین لاروها به حساب می آید.
از آنجایی که خود سلول های بزاقی تقسیم نمی شوند، هسته های آنها فرآیند میتوزی را انجام نمی دهند. به همین دلیل، کروموزوم ها در یک مرحله از اینترفاز طولانی مدت از چرخه سلولی باقی می مانند و تا حد ممکن بصورت کشیده شده قرار می گیرند. از آنجایی که هر یک از این کروموزوم ها از تعداد بسیار زیادی زنجیره پلی نوکلئوتیدی تشکیل شده اند، به آنها “کروموزوم های پلی تن” گفته می شود.

ادامه مطلب »

کروموزوم پلی‌تن، کروموزوم غول پیکری است که در غدد بزاقی مگس سرکه وجود دارد و به دانشمندان کمک می‌کند تا تغییرات ژنتیکی را بررسی کنند. از تقسیمات سلولی ایجاد می‌شود که طی آن DNA همانند سازی می‌کند، ولی تقسیم هسته و سلول صورت نمی‌گیرد. با قرار گرفتن DNAها در کنار هم اجتماع غول پیکری از ۱۰۰۰ مولکول DNA حاصل می‌شود که با میکروسکوپ نوری قابل مشاهده است.
در حالت عادی کروموزوم‌ها در سلول جدا هستند، ولی در سلول‌های دارای پلی‌تن کروموزوم‌ها از ناحیه سانترومر به هم متصل می‌شوند و یک رشته بزرگ و ضخیم را تشکیل می‌دهند. به محل اتصال سانترومرها که حجیم شده است، کروموسنتر می‌گویند.
کروموزوم موجود در غدد بزاقی مگس سرکه دارای چندین بازوست. در سلول به ازای هر کروموزوم، یک کروموزوم همتا (همولوگ) وجود دارد. در کروموزوم پلی‌تن کروموزوم‌های همتا از هم جدا نیستند، بلکه این کروموزوم متصل و در جوار کروموزوم اصلی است (کروموزوم‌های همولوگ در کنار هم هستند).
در رنگ‌ آمیزی پلی‌تن باندهای تیره و روشن دیده می‌شود که هر کدام الگوی خاصی دارند و در مگس‌های مختلف یکسان است (الگوی یکسانی دارند). هر گونه تغییر روی این ژن‌ها سبب تغییر در ساختار بازوها می‌شود که به خوبی قابل تشخیص است و می‌توان از روی آن ناهنجاری کروموزومی را تشخیص داد.
سلول‌های حاوی کروموزوم پلی‌تن مانند سلول‌های دیگر متابولیسم‌های شیمیایی را انجام می‌دهند و نیز برای سنتز RNA مولکول‌های DNA موجود در یک قسمت باز می‌شوند. به این نواحی puff می‌گویند.
در مطالعات کلاسیک از نوع خاصی استفاده می‌شود. مگس سرکه در حالت لاروی بررسی می‌شود، چون راحت‌تر است.  لارو مگس باید در محیط سرد (حدود ۱۸ درجه سانتیگراد) رشد کند تا جثه‌اش بزرگ‌تر شود.
بیشتر حشرات دارای کروموزوم پلی‌تن هستند.

سوال
۱- چرا در کروموزوم پلی تن، کروموزوم ۴ و X بازو ندارند؟
در مگس سرکه کروموزوم‌های بزرگ شماره ۲ و ۳، متاسانتریک هستند (سانترومر در مرکز قرار دارند) در نتیجه هر یک دارای دو بازو راست و چپ هستند. کروموزوم‌های ۴ و X بازویی ندارند، چون سانترومر آنها در انتهای کروموزوم قرار دارند و تلوسانتریک هستند.

۲- اگر ساختار کروموزوم پلی‌تن در مگس نر و ماده وجود دارد، چرا در مگس نر کروموزوم Y وجود ندارد؟
کروموزوم Y به صورت هتروکروماتینی است و در منطقه کروموسانترومر قرار دارد، در نتیجه دیده نمی‌شود.

۳- در بازوی R2 در قسمتی کروموزوم‌های همولوگ از هم جدا هستند، آیا در کروموزوم‌های دیگر هم این ناحیه وجود دارد؟
با بررسی بیشتر تصاویر در منابع مختلف این فاصله در کروموزوم‌های دیگر مانند L3 نیز وجود دارد.

۴- بهترین مگس سرکه‌ای که برای مطالعه غدد بزاقی به‌ کار می‌رود، کدام است؟
‌Drosophila virilis گونه مناسبی از مگس سرکه است که می‌توان از آن برای مشاهده غدد بزاقی استفاده کرد، چون نسبت به D. melanogaster بزرگتر است و غدد بزاقی به راحتی پیدا می‌شوند.

۵- چرا قبل از رنگ‌ آمیری اسید کلریدریک به کار می‌بریم؟
اسید کلریدریک باعث هیدرولیز DNA کروموزوم‌های پلی‌تن شده و رنگ‌ پذیری آنها را افزایش می‌دهد.

مواد ژنتیکی به چند طریق می‌توانند در بین باکتری ها انتقال یابند. در همه مکانیسم های انتقال، یک یاخته دهنده وجود دارد که بخشی از DNA خود را به یاخته گیرنده می‌دهد. معمولا پس از انتقال این بخش ازدی ان ای،یاخته دهنده جزئی از یاخته گیرنده می‌شود و بقیه آن به وسیله آنزیم های درون یاخته‌ای تجزیه می‌گردند. در این صورت یاخته گیرنده را که حاوی بخشی از DNA یاخته دهنده است، نوترکیب می‌نامند. انتقال مواد ژنتیکی در باکتری ها پدیده متداولی نیست و تنها ممکن است در میان یک درصد کل جمعیت باکتری رخ دهد.

انتقال ژنها در باکتری ها به سه روش دگرگونی، الحاق و انتقال صورت می‌گیرد.

دگرگونی در باکتری ها

ژنها در طی فرآیند دگرگونی، به صورت DNA عریان در محلول از یک باکتری دیگر منتقل می‌شوند. این پدیده نخستین بار در حدود ۵۰ سال قبل بدون درک دقیق مکانیسم آن نشان داده شد. هنگامی که فردریک گریفیث به سال ۱۹۲۸ در انگلستان سرگرم مطالعه بر روی باکتری استرپتوکوکوس پنومونیه بود، به این پدیده پی برد. این باکتری دارای دو نوع، کپسول‌دار و بدون کپسول است که تنها نوع کپسول‌دار آن بیماریزا است. این دانشمند در صدد روشن کردن این مسئله بود که آیا پنوموکوک بیماریزای کشته شده در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد، می‌تواند موش را علیه این بیماری واکسینه کند یا نه.

او در حین انجام آزمایش های خود متوجه شد که موش تزریق شده با این نوع باکتری کشته شده، به بیماری مبتلا نمی‌شود. ولی هنگامی که این باکتری های کشته شده با نوع غیر بیماریزای زنده مخلوط و سپس تزریق شوند، موشها به بیماری مبتلا می‌شوند. در این حالت، در خون موش هایی که در اثر بیماری مرده‌اند، می‌توان باکتریهای کپسول‌دار را یافت. از این آزمایش چنین نتیجه گرفته شد که مواد وراثتی از باکتری های بیماریزا وارد یاخته‌های زنده شده و آنها را از نظر ژنتیکی به گونه‌ای تغییر داده‌اند که به نوع کپسول‌دار مبدل شده‌اند. پژوهشهای بعدی انجام شده بر مبنای آزمایش گریفیث نشان داد که دگرگونی باکتری ها می‌تواند با استفاده از روش های استاندارد کشت میکروبی انجام شود.

ادامه مطلب »

ساختار ژن White

این ژن با نماد w نشان داده می‌شود و روی کروموزوم x قرار گرفته است. ترادف آن به صورت X:2684632..2690499 است. وظایف مولکولی آن به صورت فعالیت ATP آری، جفت شدن به ماده منتقل شده از غشا، عملکرد انتقالی پیش‌ ماده رنگدانه چشم، گیرنده غشا، کانال آنیون‌ها، متصل کردن ATP، عملکرد نفوذی، بیان می‌شود. در فعالیت‌های بیولوژیکی زیر نقش دارد:

انتقال پیش ‌ماده رنگدانه چشم، فعالیت بیوسنتتیکی رنگدانه کروم، فعالیت بیوسنتتیکی رنگدانه چشم، فعالیت متابولیکی رنگدانه چشم، انتقال آنیون‌ها.

برای این ژن ۱۶۲۲ الل گزارش شده است که فنوتیپ این الل‌ها در رنگدانه سلول، گرانول رنگدانه چشم حشره، رنگدانه سلول‌های بیضه، چشم حشره، بیضه، چشم مرکب، لوله های ملپیگی لارو، بخش اصلی لوله‌های ملپیگی ظاهر می‌شود.

موتاسیون ژن  White

جهش روی ژن باعث می‌شود که چشم‌های مرکب سفید رنگ شوند.

ساختار ژن Vestigial

این ژن با نماد vg نشان داده می‌شود و روی کروموزوم ۲R قرار گرفته است. ترادف آن به صورت  R:8771794..8786900 است. وظایف مولکولی آن به صورت عملکرد ساختاری، عملکرد تنظیمی انتقال بیان می‌شود. در فعالیت‌های بیولوژیکی زیر شرکت می‌کند:

مورفولوژی حاشیه بال حشره، ریخت شناسی صفحه بالک حشره، حرکت میکروتوبول‌ها، تنظیم انتقالات، تکامل صفحه بال، تکامل haltere، ریخت‌شناسی بال‌، خصوصیات شکل انتهایی بال‌ها، تنظیم تکثیر سلولی، تنظیم تسلسل بوسیله چرخه سلولی.

 برای این ژن ۴۰۰ الل گزارش‌شده که فنوتیپ‌ آن به ‌صورت ۴۴ شکل خاص ظاهر می‌شود و عبارتند از:

حشره بالغ، بخش میانه سینه حشره بالغ، بخش سینه، سیستم عصبی محیطی، ماهیچه پرواز غیر مستقیم، صفحه پشت سینه‌ای، بخش آنتن، ماهیچه بدن حشره بالغ، بخش متاتوراکس، سیستم عصبی.

ادامه مطلب »